COĞRAFYA

Karadeniz Bölgesinin, Doğu Karadeniz Bölümünde, Doğu Karadeniz Dağları üzerinde yer alan Artvin İli’nin doğusunda Ardahan, güneyinde Erzurum, batısında Rize, Kuzeybatısında Karadeniz, kuzeyinde Gürcistan Cumhuriyeti bulunmaktadır. Yüzölçümü 7436 Km’dir ve arazi bakımından genel olarak dağlıktır. Karadeniz’e olan kıyı uzunluğu 34 Km’dir. Kıyıdan iç kesimlere doğru gidildiğinde arazinin birden yükseldiği görülür. Ova olarak nitelendirilen alanlar Arhavi ve Hopa ilçeleri kıyı şeridindeki düzlükler dışında mevcut değildir. İl sınırları içinde bulunan 30 akarsu Karadeniz’e dökülenler hariç Çoruh Nehri’nin kollarıdır. İlimizde bulunan göllerden Şavşat ve Borçka ilçelerinde bulunan göller doğal güzellik ve turizm açısından en önemlileridir.

Dağlar:
Karadeniz kıyısına paralel olarak uzanan Doğu Karadeniz Dağları’nın il sınırları içindeki uzantıları; Kaçkar, Altıparmak, Kükürtlü, İskaristi Dağları adıyla sınıra kadar uzanmaktadır. Karadeniz kıyısını takip ederek batıdan doğuya doğru iki sıra halinde uzanan 3937 m. Yüksekliğindeki Kaçkar Dağı Karadeniz Dağları’nın en yüksek noktasını oluşturur. Bu dağın su bölüm çizgileri; Artvin, Rize, Erzurum il sınırlarını belirler. Şavşat ve Borçka ilçeleri arasında yer alan, Çoruh ve Berta vadileri ile Gürcistan sınırına kadar uzanan Karçal Dağı 3428 m. Yüksekliği ile ilin diğer önemli bir dağıdır.





Artvin’in Diğer önemli Dağları ve Yükseltileri Şöyledir;

Kaçkar dağı: 3937 m. Mihrap dağı: 2950 m.
Karçal dağı: 3428 m. Sahara dağı: 2799 m.
Kükürttepe dağı: 3348 m. Karyan dağı: 2790 m.
Arsiyan dağı: 3164 m. Kara dağı: 2300 m.
Çadır dağı: 3050 m. Büyük Yurt dağı: 2250 m.
Kürdevan dağı: 3050 m. Genya dağı: 1850 m.
Kartal dağı: 3000 m.


Ovalar:
İl sınırı içerisinde ova özelliği gösteren yerler hemen hemen yoktur. Kıyıda akarsu birikintilerinin meydana getirdiği alüvyal ovalara rastlanmaz. Çünkü dağların denize bakan yamaçlarında kaynaklarını alan Hopa ve Arhavi Deresi’nin suları az ve uzunlukları kısa olduğundan birikinti ovalarının büyüklüğünü sınırlamıştır. Bütün bunlara rağmen Hopa ilçesinde, Sundura Dere’sinin arasında ve Arhavi ilçesinin Kabirse Dere’sinin ağzında birer küçük delta ovalar oluşturur.

Yaylalar:
Artvin’in başlıca yaylaları;

  1. Yusufeli, Zeytinlik ve Ortaköy Derelerinin oluşturduğu çizginin güneydoğusundaki bölgede bulunan Meşeli, Kurudere, Düzenli, Kireçli, Yığılı, Kapik, Irmaklar, Bülbülan, Çamlıca, Hanlıköy,Ballı ve Yoncalı yaylaları,

  2. Muratlı – Borçka, Artvin – Ortaköy Deresi ile Gürcistan arasında kalan bölgedeki, Taşköprü, Meydancık, Mısırlı, Oba, yaylaları,

  3. Merkez ilçe – Zeytinlik – Yusufeli ilçesi çizgisinin kuzey ve kuzeybatısında kalan bölgedeki Keşoğlu, Çamlık, Mağara, İnekli, Kocakarılı, Dikme ve Taşkınlık yaylaları sayılabilir.

Vadiler:
Artvin ili yüzey şekilleri, genellikle yer altı kırılmaları ve volkanik faaliyetler sonucunda meydana gelmiştir. Vadilerin bir bölümü ise bu tektonik kırılmalar sonucunda meydana gelen fay ve çizgilerine uyarak oluşmuş dağ sıralarını birbirinden ayıran, dağlara paralel çizgiler halindedir. İl’de bulunan vadileri Çoruh Vadisi ve diğer vadiler olarak iki bölümde incelemek mümkündür.

  1- Çoruh Vadisi: Çoruh ırmağının il sınırına girdiği yerden başlayıp Muratlı Bucağında il sınırını terk ettiği yere kadar uzanan 150 km uzunluğunda bir vadidir. Genellikle çok dar ve derin “V” ve “U” şeklinde boğazlar halinde uzanır. Zeytinlik – Yusufeli ve Zeytinlik Muratlı arası olmak üzere iki bölümden meydana gelir.

  2- Diğer Vadiler:

     a) Ardanuç Dere’si Vadileri: Vadi tabanı Ardanuç ilçesinde nispeten geniştir. İlçe merkezinin 7 km kuzeybatısında bulunan Cehennem Dere’si tipik bir kanyon vadidir. 500 m uzunluğunda 70 m. Genişliğinde ve 6 m derinliğindedir. Ardanuç suyuna açılır. Dünyada sayılı kanyon vadileri arasında yer alır.

     b) Ortaköy Vadisi: Şavşat ilçesinin sularını boşaltan irili ufaklı çayların meydana getirmiş olduğu bu vadi zengin bitki örtüsüyle kaplıdır.

     c) Altıparmak Vadisi: Barhal Dere’sini takip eder. En geniş yeri 3 m’dir.

     d) Murgul Vadisi: Murgul Dere’sinin meydana getirdiği bu vadinin tabanı diğer vadi tabanlarına göre daha geniştir.

Akarsular:
İl sınırları içinde bulunan akarsular iki bölümde incelenir. Bir kısmı asıl ırmak olan Çoruh Nehri’nin kollarını meydana getirirken bir kısmı da il sınırları içinde ve il sınırları dışında Karadeniz’e dökülen nehirlerdir. Başlıcaları şunlardır; ÇORUH NEHRİ’ nin en büyük akarsuyu olan Çoruh Nehri, Mescit Dağları’ndan kaynağını alarak, Bayburt’u geçtikten sonra Yusufeli ilçesinin Yokuşlu Köyünün mevkiinde il sınırına girer. Su kavuşumu denilen yerde Oltu suyu ile birleşir. Yusufeli yakınlarında Barhal deresiyle birleşen Çoruh Nehri kuzeybatı yönüne girer. Artvin yakınlarında Ortaköy suyunu, Borçka’da Murgul suyunu İçkale suyunu ve Kaynarca suyunu alarak Muratlı Bucağını geçerek, Batum’un güneybatısında Karadeniz’e dökülür. Çoruh Nehri’nin uzunluğu 376 km olup, 354 km’si sınırlarımız içerisindedir.